در هفته اخیر ماجراهای مختلفی در خصوص دریافت حق ویزیت برای خوانش جواب آزمایش و سونوگرافی و یا اصلاح نسخه درمان برای ما ارسال شده است. در این مقاله به بررسی این موضوع میپردازیم.
❎شاید برای شما هم اتفاق بیوفتد
امروزه کوتاه شدن زمان ویزیت بیماران در مطبهای خصوصی و دولتی برای مراجعین عادی شده است. این موضوع در خصوص بیمارانی که در اولین مراجعه به پزشک بیماری آنها قابل تشخیص نیست نیز صدق میکند. پزشکان شیوههای مختلفی را برای تشخیص بیماری انتخاب میکنند. برخی از پزشکان در اولین ویزیت دستور آزمایش یا سونگرافی میدهند و هم در هنگام ویزیت اولیه و هم در دیدن آزمایش و سونوگرافی از بیماران حق ویزیت میگیرند. برخی دیگر از پزشکان تنها در یک مرحله حق ویزیت را دریافت میکنند. متاسفانه نبود یک سازوکار مشخص برای دریافت حق ویزیت بیماران را ناراضی کرده است؛ به صورتی که آنها نمیدانند چه زمانی باید پول بدهند و چه زمانی نیاز به پرداخت حق ویزیت مجدد نیست.
علاوه بر این نارضایتی، این موضوع باعث ناراحتی و بی اعتمادی بیماران نسبت به نظام سلامت نیز شده است. به گفته بسیاری از بیماران «انگار که دکتر نسخت رو پیشاپیش پیچیده برات، کافیه بری داخل اتاق معاینه، از روی میزش برداری و سریع بیای بیرون». برخی از آنها عنوان میکنند که به محض بیان مشکل، پزشک بدون معاینه بدنی سریع نسخه آزمایش و سونوگرافی برایشان مینویسد و بدون آنکه تشخیصی برای بیمار داده باشد از آنها حق ویزیت دریافت میکند.
این ماجرا را از دست ندهید: ویزیت شدم، اما بهم گفتن دوباره مشاوره تلفنی بگیرم.
❎بیماران سردرگم و پرداختهای سوال برانگیز
این موضوع باعث سردرگمی بیماران شده است. بیماران باید بدانند تکلیف آنها در هنگام نشان دادن جواب آزمایش و رادیولوژی چیست؟ آیا باید پرداختی انجام بدهد یا نه؟
❎سازوکار پرداخت به پزشک در ایران
قواعد و قوانین مشخصی در خصوص ویزیت پزشکان وجود دارد که در کتاب «ارزشگذاری نسبی خدمات سلامت» به آن اشاره شده است. بر اساس قواعد بین المللی ویزیت در 5 سطح تقسیم میشود. در سطح یک معاینات بسیار ساده قرار دارد و در سطح 5 معاینات بسیار پیچیده خواهد شد. متاسفانه تعریف ویزیت در ایران بر اساس سطح تخصص افراد است نه بر اساس میزان سختی معاینه. به عبارتی تعرفه پزشکان بر اساس پزشک عمومی بودن، متخصص بودن و فوق تخصص بودن محاسبه میشود. بنابراین در این روش هیچ رابطهای بین خدمتی که پزشک ارائه میدهد و حق ویزیتی که دریافت میکند وجود ندارد.
❎تکلیف پرداختیهای بیماران چه میشود؟
با توجه به اینکه سازوکار شفافی برای پرداختیها توسط بیماران وجود ندارد، بیایید سناریوهای مختلف را در این رابطه بررسی کنیم:
?سناریوی اول: بیماری به پزشک مراجعه میکند. پزشک هیچ تسخیصی برای بیمار انجام نمیدهد و فقط برای او خدمات کمک تشخیصی مثل آزمایشگاه و… درخواست میکند. بیمار همان روز یا چند روز بعد با برگه جواب به پزشک مراجعه میکند. آیا باید حق بیمه بپردازد؟
✅ پاسخ: در این شرایط در مراجعه دوم بیمار، پرداخت حق بیمه لازم نیست. چون عملا پزشک تشخیص و نسخهای برای بیمار انجام نداده است. بنابراین نباید حق ویزیت دریافت کند.
? سناریوی دوم: بیماری به پزشک مراجعه میکند. پزشک تسخیص اولیه را برای بیمار انجام میدهد و برای او نسخه مینویسد. در کنار نسخه نیز جهت اطمینان از تشخیص خود خدمات کمک تشخیصی مثل آزمایشگاه و… درخواست میکند. بیمار همان روز یا چند روز بعد با برگه جواب به پزشک مراجعه میکند. آیا باید حق بیمه بپردازد؟
✅ پاسخ: در این شرایط اگر جواب خدمت کمک تشخیصی منجر به تغییر شیوه درمان شود، بیمار باید حق ویزیت پرداخت کند. اما اگر تغییری در روند درمان وجود نداشته باشد و فقط خوب یا بد بودن نتیجه خدمت کمک تشخیصی بررسی شود، لازم نیست حق ویزیت پرداخت کند.
❎ نتیجه گیری
با این توضیحات میتوان گفت اگر نتیجه خدمت پاراکلینیکی منجر به تغییر فرایند درمان شود، بیمار باید حق ویزیت پرداخت کند. اما اگر صرفا خوب یا بد بودن نتیجه مد نظر باشد و تغییری در فرایند درمان ایجاد نشود لازم نیست بیمار پرداختی انجام دهد. اما از همه مهمتر، شفافسازی فرایند معاینات برای مراجعین و بیماران است که باید در دستور کار نظام سلامت قرار گیرد.
آرزو دارم روزی حکمرانی خوب در نظام سلامت رقم بخورد…
