محدوده انتخاب و تصمیم گیری درباره موارد ذیل می باشد :
1- انتخاب پزشک معالج و مرکز ارائه کننده خدمات سلامت در چارچوب ضوابط
۲- انتخاب و نظرخواهی از پزشک دوم به عنوان مشاور
۳- شرکت یا عدم شرکت در پژوهش های زیستی با اطمینان از اینکه تصمیم گیری وی تأثیری در تداوم و نحوه دریافت خدمات سلامت ندارد.
۴- قبول یا رد درمان های پیشنهادی پس از آگاهی از عوارض احتمالی ناشی از پذیرش یا رد آن مگر در موارد خودکشی یا در مواردی که امتناع از درمان شخص دیگری را در معرض خطر جدی قرار می دهد.
۵- اعلام نظر قبلی بیمار در مورد اقدامات درمانی آتی در زمانی که بیمار واجد ظرفیت تصمیم گیری می باشد ثبت و به عنوان راهنمای اقدامات پزشکی در زمان فقدان ظرفیت تصمیم گیری وی با رعایت موازین قانونی مد نظر ارائه کنندگان خدمات سلامت و تصمیم گیرنده جایگزین بیمار قرار گیرد.
شرایط انتخاب و تصمیم گیری شامل موارد ذیل می باشد :
۱- انتخاب و تصمیم گیری بیمار باید آزادانه و آگاهانه، مبتنی بر دریافت اطلاعات کافی و جامع (مذکور در بند دوم) باشد.
۲- پس از ارائه اطلاعات، زمان لازم و کافی به بیمار جهت تصمیم گیری و انتخاب داده شود.
اکنون تصمیم گیری آزادانه بیمار در دریافت خدمات سلامت را در یک مراجعه فرضی به یک مرکز درمانی را به چالش بکشیم.
من به عنوان یک بیمار به بیمارستان مراجعه کرده بودم، تریاژ شدم. اقدامات پاراکلینیکی و پرداخت هزینه ها را با مشکلات زیاد انجام دادم. متخصص جراحی من رو ویزیت کرد و دستور بستری و ادامه ماجرا……
شرح ماجرا
در این مرحله نوبت من بود تا خودم رو برای عمل جراحی آپاندکتومی آماده کنم اما شک به سراغم آمده بود. من سابقه رنال کولیک دارم، یعنی ممکن نیست این درد مربوط به همون سابقه قبلی من باشه؟ من پزشک معالجم، که میخواد منو عمل کنه رو نمیشناسم! میخوام با دکتر خودم مشورت کنم، میخوام نظر یک متخصص ارولوژی رو با توجه به سابقه خودم بدونم، میخوام تا جایی که میشه اعضای تیم درمان خودم رو خودم انتخاب کنم. تو این فکرا بودم چشمم خورد به یک تابلوی تقریبا بزرگ که به دیوار اورژانس نصب شده بود تیترش این بود(منشور حقوق بیمار در بیمارستان های ایران)
برعکس تیترش که بزرگ و خوانا بود بقیش خیلی ریز و تو هم تو هم نوشته شده بود. میخواستم از تختم بلند شم برم نزدیک تر تا بتونم بخونمش. سرم به دستم وصل بود و نمیتونستم. از پرستارم که قبلا خودشو به من معرفی کرده بود خواهش کردم کمکم کنه تا بتونم بلند شم. از من پرسید: “کجا میخواید برید”؟ گفتم: “میخوام اون تابلو رو بخونم”. گفت: “چرا مشکلی براتون پیش اومده” ؟ در جوابشون دغدغه های ذهنی خودم و نگرانی هایی که دارم رو براشون توضیح دادم. اونجا بود که فهمیدم خیلی ها از این تابلوهای زیبایی که به در و دیوار های بیمارستان هامون نصب هستند اصلا شاید کسی در اون شرایط خاص و بحرانی وقت و حوصله خوندن این تابلوهارو نداشته باشه. خوب البته حق هم دارن ما باید قبل از مراجعه مردم به مراکز درمانی بهشون اطاع رسانی کنیم از حق و حقوقشون آگاهشون کنیم.
خلاصه من رفتم و تابلو رو خوندم. به مسئول شیفت بخش اورژانس گفتم آقا من مطابق با بند حق انتخاب و تصمیم گیری آزادانه بیمار در دریافت خدمات سلامت باید محترم شمرده شود این دغدغه ها رو دارم، میخوام با پزشک خودم مشورت کنم. شاید اصلا نخوام در این بیمارستان عمل کنم. قصد دارم اعضای تیم درمان خودم رو خودم انتخاب کنم و این جور مسائل..
بنده خدا یکمی تعجب کرده بود. فکر کنم تا حالا کسی همچین مواردی رو ازش نخواسته بود. کلا متعجب بود.
ایشون به من گفتن باید با سوپروایزر وقت هماهنگ کنن. خلاصه این شد که من با ایشون هم صحبت کردم. متوجه شدم با توجه به نوع بیمارستانی که من مراجعه کردم و این یک مرکز دانشگاهی وآموزشی هست، من نمیتونم با پزشک خودم که در این مرکز شاغل نیستن مشورت کنم. نمیتونم اعضای تیم درمان خودم رو انتخاب کنم و مابقی خواسته هام که تقریبا غیر قابل انجام هست.
نمیدونم کار درستی کردم یا نه ولی تصمیم خودم رو گرفتم. رضایت شخصی (البته باکلی دردسر)دادم، خلاصه پروندم و کلیه اقداماتی که برام انجام شده بود رو گرفتم تا بتونم بعد از مشاوره با یک متخصص ارولوژی تصمیم بهتری بگیرم.
با من همراه باشید هنوز قسمت های دیگه ای از منشور حقوق بیمار در ایران مونده که باید به چالش کشیده بشن.
امیدوارم همه مردم سرزمینم از حق و حقوق شهروندی خودشون آگاه باشن.
دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
شاغل در بیمارستان رازی (تامین اجتماعی) تربت حیدریه
