آیا میدانید منظور از رفتار همدلانه چیست و چطور میتوان یک رفتار همدلانه از کادر درمان تجربه کرد؟ اگر پاسخ به این سوالات را نمیدانید پیشنهاد میکنیم حتما این مقاله را مطالعه کنید.
✅داستان بستری مادرم
مدتی پیش به دلیل عمل جراحی مادرم به عنوان همراه ایشان در بیمارستان بودم. عمل جراحی سنگین بود و به مراقبت نیاز داشت. بنابراین ارتباط کادر درمان با ما و رفت و آمد به اتاق ما توسط آنها قابل توجه بود. هر روز صبح پرستار شیفت که مسئول مراقبت از مادر من بود به ایشان سر میزد و دستورات پزشک را اجرا میکرد.
✅آنچه اتفاق میافتد
اگر تاکنون به عنوان بیمار و یا همراه بیمار تجربه حضور در بیمارستان داشته باشید، متوجه شدهاید که بیشترین برخورد بیمار با گروه پرستاری به عنوان کادر درمان است. این گروه به دلیل شرح وظایف خود، هر روز بچندین بار به فواصل زمانی مختلف به بالین بیمار میآیند و طبق دستور پزشک اقدامات درمانی را برای بیمار انجام میدهند. اما آنچه که در این فرایند مورد غفلت قرار میگیرد، این است که پرستاران خود را به بیمار معرفی نمیکنند. اجازه بدهید به داستان بستری مادرم برگردیم.
✅ماجرا چه بود؟
در طی یک هفتهای که ما در بیمارستان بودیم، طبیعتا به دلیل تغییر شیفت پرستاران، افراد جدیدی به عنوان پرستار دستورات پزشک را انجام میدادند. اما هیچ کدام خود را برای ما معرفی نمیکردند. این موضوع فقط به معرفی ختم نمیشد: هیچ کدام حتی یک توضیح کوتاه درباره دارویی که تزریق میشود، مراقبتی که ارائه میشود و اینکه ما باید در ادامه فرایند منتظر چه چیزی باشیم و چه علائمی هشدار دهنده است نمیدادند! حتی اگر از آنها میپرسیدی علت تزریق این دارو چیست و یا این دارو به چه منظور باید استفاده شود؟ تنها پاسخ میدادند دستور پزشک است.
✅بلایی که بر سر بیمار میآید
برای هر فردی، موضوع بیمار شدن و فرایند بستری در بیمارستان خود به خود یک ماجرای مجهول و پر از ابهام است. اینکه بیماری قرار است تا چه حد عود کند؟ آیا عوارضی برایم ایجاد میکند؟ راه درمان چیست؟ آیا مشکل من به درمان تجویزی پاسخ میدهد یا نه و سوالات بسیار دیگر تنها گوشهای از دغدغههای بیماران نسبت به بیماری و درمانشان است. حال این شرایط را در کنار موقعیتی قرار دهید که در آن ارائه دهنده خدمت به جای آنکه یک رفتار همدلانه از خود نشان دهد، مانند یک آدم آهنی متحرک هر روز به بالین بیمار حاضر شود، خدمتی ارائه دهد و بدون هیچ توضیحی و یا پاسخ دادن به سوال بیمار او را ترک کند. این رفتار، نه تنها باعث میشود تا بیمار احساس یاس و ناامیدی کند و سرمایه اجتماعی او پایین آید، بلکه منجر به بیاعتمادی او نسبت به کادر درمان و خدماتی که دریافت میکند شده و نتهایتا اثرات جبران ناپذیری بر روابط بین کادر درمان و بیمار ایجاد میشود. در بسیاری از اوقات، برگرداندن این اعتماد سالها به طور خواهد انجامید.
✅راهکار چیست؟
یکی از راهکارهایی که میتواند منجر به تقویت ارتباط بین بیمار و کادر درمان شود، معرفی کردن خود به بیمار و توضیح دادن فرایندهای درمانی و دلایل انجام آن است. هر پرستار موظف است تا خود را به طور کامل برای بیمار معرفی کند و برای وی اقدام درمانی و دلیل آن را توضیح دهد. یکی از شیوههای ساده معرفی پیروی از این دستورالعمل است: معرفی خود، توضیح دادن درباره اقدام درمانی، اطمینان بخشیدن به بیمار برای پاسخدهی به سوالات او. برای نمونه:
سلام. من خاطره خانجانخانی هستم. توی این شیفت پرستار شما هستم و دستورات پزشک رو براتون اجرا میکنم. درباره بیماری و وضعیت شما اطلاعات کافی دارم و الان قرار هست داروی….. رو که به دلیل …… برای شما تجویز شده بهتون تزریق کنم. آیا اجازه میدید؟ ضمنا هر سوالی براتون پیش اومد و یا مشکلی داشتید و کمک خواستید میتونید این زنگ رو بزنید.
✅چه کسانی در بهبود این فرایند ایفای نقش میکنند؟
اگر بخواهیم این فرایند را بهبود بخشیم، سه گروه نقش اساسی و عمده در بهبود آن خواهند داشت: دانشکدهها و اساتید، مدیران بیماران و بیماران یا همراهان آنها
📌دانشکدهها و اساتید: اولین قدم برای ایجاد یک رابطه درمانی خوب، آموزش دادن آن به دانشجویان است. البته این آموزش نباید صرفا به متون تئوری و کلاس محدود شود، بلکه این آموزش باید به طور عملی بر بالین بیمار انجام شده و اساتید نظارت کافی بر نحوه عملکرد دانشجو داشته باشند.
📌مدیران بیمارستان: گروه دوم، مدیران بیمارستان و مدیران پرستاری بیمارستانها هستند. این گروه باید اطمینان حاصل کنند تا کادر درمان آنها مهارت و آگاهی لازم برای برقراری ارتباط درست با بیمار را دارند و میتوانند این کار را به بهترین وجه انجام دهند. بر همین اساس، لازم است دورههای ضمن خدمت برای کادر درمان برگزار شود و این مهارت به طور عملی با کادر درمان کار شود.
📌بیماران و همراهان آنان: احتمالا این نکته برایتان جالب باشد که بدانید دلیل اصلی عدم معرفی و همدلی کادر درمان با بیماران، به دلیل عدم درخواست بیمار از آنان است! برای مثال بیمار حق دارد از پرستار درخواست کند خود را معرفی کرده و دلیل ارائه خدمات درمانی را برای او شرح دهد. اما از آنجایی که بسیاری از بیماران نسبت به حقوق خود آگاهی ندارند، از انجام این کار امتناع میکنند. و اینگونه هیچگاه فرایند درمانی و ارتباط بین بیمار و کادر درمان موثر واقع نخواهد شد.
✅جمعبندی
در این مقاله در خصوص رفتار همدلی کادر درمان با بیمار صحبت کردیم و توضیح دادیم نداشتن یک رفتار همدلانه میتواند اعتماد بیمار را نسبت به کادر درمان خدشهدار کند. در ادامه یک راهکار عملی برای داشتن رفتار همدلانه توصیه کردیم. و در پایان عنوان کردیم که سه گروه دانشکدهها و اساتید، مدیران بیمارستان و بیماران و همراهان آنها میتوانند در تقویت این رابطه کمک کنند.
آرزو دارم روزی حکمرانی خوب در نظام سلامت رقم بخورد…
